မတော်တဆမှ စတင်ခဲ့တဲ့ အထင်ကရ တီထွင်မှု
သိပ္ပံပညာသမိုင်းမှာ အကြီးမားဆုံးတွေ့ရှိမှုအချို့ဟာ စနစ်တကျ စီမံထားတဲ့ စမ်းသပ်မှုတွေကနေမဟုတ်ပဲ မမျှော်လင့်ထားတဲ့ အခြေအနေတွေကနေ စတင်လာတတ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီလို မတော်တဆတွေ့ရှိမှုတွေထဲက လူသားဘဝကို အလွန်ကြီးမားစွာ ပြောင်းလဲသွားစေခဲ့တဲ့ discovery တစ်ခုကတော့ Penicillin ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီ antibiotic ကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်မှာ စကော့လန်သား သိပ္ပံပညာရှင် Alexander Fleming က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ဆေးပညာလောကကို ပြောင်းလဲစေခဲ့တဲ့ အထင်ကရတွေ့ရှိမှုတစ်ခုအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ခံခဲ့ရပါတယ်။
စမ်းသပ်ခန်းထဲက မမျှော်လင့်တဲ့ ဖြစ်ရပ်
၁၉၂၀ ခုနှစ်များအတွင်း Alexander Fleming ဟာ လူတွေကို ရောဂါဖြစ်စေတဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေကို လေ့လာသုတေသနပြုနေတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ အဓိကရည်ရွယ်ချက်ကတော့ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေကို ထိရောက်စွာ ဖျက်ဆီးနိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေကို ရှာဖွေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
တစ်နေ့မှာ သူ့စမ်းသပ်ခန်းထဲရှိ Petri dish တစ်ခုကို အချိန်အတော်ကြာထားခဲ့ပြီးနောက် ပြန်လည်စစ်ဆေးခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်မှာ ထူးခြားတဲ့အရာတစ်ခုကို သတိထားမိခဲ့ပါတယ်။
Petri dish ထဲမှာ မှိုတစ်မျိုး ပေါက်နေပြီး အဲ့ဒီမှိုနားပတ်ဝန်းကျင်မှာတော့ ဘက်တီးရီးယားတွေ မကြီးထွားနိုင်တော့တာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ အခြားနေရာတွေမှာ ဘက်တီးရီးယားတွေ ရှိနေသော်လည်း မှိုအနားမှာတော့ လုံးဝမတွေ့ရတော့တာပါ။
ဘက်တီးရီးယားကို တားဆီးနိုင်တဲ့ မှို
ဒီဖြစ်ရပ်က Alexander Fleming ကို အလွန်စိတ်ဝင်စားစေခဲ့ပြီး ထပ်မံစူးစမ်းလေ့လာမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာတော့ အဲ့ဒီမှိုက ဘက်တီးရီးယားတွေကို ဖျက်ဆီးနိုင်တဲ့ ဓာတ်ပစ္စည်းတစ်မျိုး ထုတ်ပေးနေကြောင်း သိရှိလာခဲ့ပါတယ်။
အဲ့ဒီမှိုကို Penicillium mold လို့ခေါ်ပြီး အဲ့ဒီမှ ထုတ်ပေးတဲ့ ဓာတ်ပစ္စည်းကိုတော့ Penicillin လို့ အမည်ပေးခဲ့ပါတယ်။
ဒီပစ္စည်းဟာ လူတွေကို ရောဂါဖြစ်စေတဲ့ ဘက်တီးရီးယားအမျိုးမျိုးကို ထိရောက်စွာ တားဆီးနိုင်တဲ့ ပထမဆုံးသော antibiotic ဆေးများထဲက တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။
ဆေးပညာကို ပြောင်းလဲသွားစေတဲ့ တွေ့ရှိမှု
နောက်ပိုင်းနှစ်များမှာ Penicillin ကို စက်မှုအဆင့်ဖြင့် ထုတ်လုပ်နိုင်လာခဲ့ပြီး ဆေးပညာလောကမှာ အရေးကြီးဆုံး တိုးတက်မှုတွေထဲက တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။
အထူးသဖြင့် World War II ကာလအတွင်း စစ်မြေပြင်မှာ ဒဏ်ရာရရှိတဲ့ စစ်သားများကို bacterial infection မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ကုသနိုင်ခဲ့တာကြောင့် လူအသက် အများအပြားကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီတွေ့ရှိမှုကြောင့် နောက်ပိုင်းမှာ antibiotic ဆေးအမျိုးမျိုး ထပ်မံဖန်တီးနိုင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ဆေးပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အရေးပါသော အစပြုချက်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။
Key Insights:
Penicillin ရဲ့ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုက သိပ္ပံပညာမှာ အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခုကို ပြသပါတယ်။
အရေးကြီးဆုံးတွေ့ရှိမှုတွေဟာ တစ်ခါတစ်လေ စီမံထားတဲ့ စမ်းသပ်မှုတွေကနေ မဟုတ်ပဲ
- မမျှော်လင့်တဲ့ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု
- သတိထားစူးစမ်းနိုင်တဲ့ အမြင်
- စိတ်ရှည်လက်ရှည် သုတေသနလုပ်ခြင်း
တို့ကနေ စတင်လာတတ်ပါတယ်။
ဒီလို discovery တွေကပဲ လူသားဘဝကို ပြောင်းလဲသွားစေတဲ့ သိပ္ပံတိုးတက်မှုတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။