ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူသားတစ်ယောက် ရင်ဆိုင်ရနိုင်တဲ့ အခက်ခဲဆုံး စိန်ခေါ်မှုတွေက ဘာဖြစ်မလဲ။ မြင်ကွင်းအားလုံး ကွယ်ပျောက်သွားတဲ့ “မျက်စိကွယ်ခြင်း” နဲ့ ဘာအသံမှ မကြားရတော့တဲ့ “နားမကြားခြင်း” တို့ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ခံစားရမယ်ဆိုရင် သင့်ဘဝကို ဘယ်လိုရှေ့ဆက်မလဲ။ လူအများစုအတွက် ဒါဟာ မျှော်လင့်ချက်မဲ့တဲ့ ဘဝအဆုံးသတ်လို့ ထင်စရာရှိပေမဲ့၊ ဒီအမှောင်ထုနဲ့ တိတ်ဆိတ်မှုကို အနိုင်ယူပြီး ကမ္ဘာကျော်စာရေးဆရာမ၊ လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူဖြစ်လာကာ သမိုင်းတွင်ခဲ့တဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ဦး ရှိခဲ့ပါတယ်။ သူမကတော့ ဟယ်လင်ကဲလာ (Helen Keller) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့မှာတော့ အသက် ၈၇ နှစ်အရွယ်ရှိပြီဖြစ်တဲ့ ကမ္ဘာ့စိတ်ဓာတ်ခွန်အားပြယုဂ် ဟယ်လင်ကဲလာဟာ ကွယ်လွန်ခဲ့ပါတယ်။ ယနေ့ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့မှာ သူမရဲ့ မဆုတ်မနစ်သော ဇွဲလုံ့လနဲ့ လူသားအားလုံးအတွက် ချန်ထားရစ်ခဲ့တဲ့ အမွေအနှစ်တွေကို ပြန်လည်အောက်မေ့ သတိရရင်း ဂုဏ်ပြုဆောင်းပါးအဖြစ် တင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်။

ပိတ်ဆို့နေသော အမှောင်ထုထဲသို့ အလင်းစပြုခြင်း

ဟယ်လင်ကဲလာကို ၁၈၈၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ အလာဘားမားပြည်နယ်မှာ မွေးဖွားခဲ့ပါတယ်။ မွေးဖွားခါစက ကျန်းမာသန်စွမ်းတဲ့ ကလေးငယ်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပေမဲ့ အသက် ၁၉ လသား အရွယ်မှာ ပြင်းထန်တဲ့ ဦးနှောက်အမြှေးရောင်ရောဂါ (ထိုခေတ်က သွေးတိုးဦးနှောက်အဖျားရောဂါဟု ခေါ်ဆို) ကြောင့် အမြင်အာရုံရော အကြားအာရုံပါ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဆုံးရှုံးခဲ့ရပါတယ်။

ဘာမှမမြင်၊ ဘာမှမကြားရတော့တဲ့ ကလေးငယ်တစ်ယောက်အတွက် ကမ္ဘာကြီးဟာ ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ လှောင်အိမ်တစ်ခု ဖြစ်သွားခဲ့ပါတယ်။ သူမ အသက် ၇ နှစ်အထိ ဘယ်သူနဲ့မှ အဆက်အသွယ်မလုပ်နိုင်ဘဲ ဒေါသတကြီး သောင်းကျန်းတတ်တဲ့ ကလေးတစ်ယောက် ဖြစ်ခဲ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၁၈၈၇ ခုနှစ်မှာတော့ သူမဘဝကို ထာဝရပြောင်းလဲပစ်မယ့် ဆရာမ အန်နီဆူလဗန် (Anne Sullivan) ရောက်ရှိလာခဲ့ပါတယ်။

ဆရာမ အန်နီဟာ အံ့ဩစရာကောင်းတဲ့ စိတ်ရှည်မှုနဲ့ ဟယ်လင်ရဲ့ လက်ဖဝါးလေးပေါ်မှာ စာလုံးလေးတွေ ရေးပြီး ဆက်သွယ်နည်း (Manual Alphabet) ကို သင်ကြားပေးခဲ့ပါတယ်။ တစ်နေ့မှာတော့ ရေတွင်းဝက ကျလာတဲ့ ရေအေးအေးလေးကို ဟယ်လင်ရဲ့ လက်တစ်ဖက်ပေါ် စီးကျစေပြီး ကျန်လက်တစ်ဖက်ပေါ်မှာ “W-A-T-E-R” (ရေ) ဆိုတဲ့ စာလုံးလေးကို အကြိမ်ကြိမ် ရေးပြခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာပဲ ဟယ်လင်ဟာ ကမ္ဘာပေါ်က အရာဝတ္ထုတွေမှာ နာမည်ရှိတယ်ဆိုတာကို ပထမဆုံးအကြိမ် သဘောပေါက်သွားပြီး အမှောင်ထုထဲကနေ အသိဉာဏ်အလင်းဆီသို့ စတင် ခြေလှမ်းနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး ဘွဲ့ရမသန်စွမ်းသူနှင့် စာရေးဆရာမ

ဟယ်လင်ကဲလာဟာ ဘဝကို အရှုံးမပေးဘဲ မျက်မမြင်စာ (Braille) ကို သင်ယူခဲ့ပြီး စကားပြောဆိုနိုင်အောင်ပါ မဆုတ်မနစ် ကြိုးစားခဲ့ပါတယ်။ ရလဒ်အနေနဲ့ ၁၉၀၄ ခုနှစ်၊ အသက် ၂၄ နှစ်အရွယ်မှာတော့ ဟယ်လင်ဟာ ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်ရဲ့ လက်အောက်ခံ Radcliffe ကောလိပ်ကနေ အနုပညာဘွဲ့ (Bachelor of Arts) ကို ရရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ သမိုင်းမှာ မျက်စိမမြင်၊ နားမကြားသူတစ်ဦးအနေနဲ့ ပထမဆုံးအကြိမ် တက္ကသိုလ်ဘွဲ့ ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

သူမဟာ တက္ကသိုလ်တက်နေစဉ်အတွင်းမှာတင် သူမရဲ့ ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ်ဖြစ်တဲ့ “The Story of My Life” (ကျွန်မ၏ဘဝဇာတ်ကြောင်း) ကို ရေးသားထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ ဒီစာအုပ်ဟာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ ဘာသာစကားပေါင်းများစွာနဲ့ ပြန်ဆိုခြင်းခံခဲ့ရပြီး ယနေ့တိုင် လူငယ်တွေအတွက် အကောင်းဆုံး စိတ်ဓာတ်ခွန်အားပေး စာအုပ်တစ်အုပ်အဖြစ် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘဝတစ်လျှောက်လုံးမှာ စာအုပ်ပေါင်း ၁၂ အုပ်နဲ့ ဆောင်းပါးပေါင်းများစွာကို ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

ကမ္ဘာကြီးကို ပြောင်းလဲခဲ့သည့် လူမှုရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ

ဟယ်လင်ကဲလာဟာ စာရေးဆရာမတစ်ဦးတင်မကဘဲ တစ်ကမ္ဘာလုံးက မသန်စွမ်းသူတွေရဲ့ ရပိုင်ခွင့်တွေအတွက် တိုက်ပွဲဝင်ပေးခဲ့တဲ့ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ သူမဟာ နိုင်ငံပေါင်း ၃၀ ကျော်ကို လှည့်လည်ပြီး မသန်စွမ်းသူများအတွက် ကျောင်းများ၊ ရန်ပုံငွေအဖွဲ့အစည်းများ ပေါ်ပေါက်လာအောင် ဟောပြောပွဲတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် သူမဟာ အမျိုးသမီးတွေ မဲပေးပိုင်ခွင့် (Women’s Suffrage)၊ အလုပ်သမား အခွင့်အရေးနဲ့ စစ်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွေမှာပါ တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှာတော့ အမေရိကန်သမ္မတ လန်ဒန်ဘီဂျွန်ဆင်က သူမကို အမေရိကန်နိုင်ငံရဲ့ အမြင့်ဆုံး အရပ်သားဂုဏ်ထူးဆောင်ဆုဖြစ်တဲ့ Presidential Medal of Freedom ကို ချီးမြှင့်ခဲ့ပါတယ်။

Key Insights (သုံးသပ်ချက် အနှစ်ချုပ်)

ယနေ့ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့မှာ ကွယ်လွန်ခြင်း နှစ်ပတ်လည်ဖြစ်တဲ့ ဟယ်လင်ကဲလာရဲ့ ဘဝဆောင်းပါးကနေ စာဖတ်သူတို့ ရရှိနိုင်မယ့် အဓိက အတွေးအမြင် (၃) ချက်ကတော့ –

▪️အကန့်အသတ်ဆိုသည်မှာ စိတ်ထဲတွင်သာရှိသည်။
▪️လမ်းပြဆရာ၏ အခန်းကဏ္ဍ
▪️ မိမိထက် အများအတွက် အသက်ရှင်ခြင်း

ဟယ်လင်ကဲလာ ပြောခဲ့ဖူးတဲ့ ကမ္ဘာကျော်စကားတစ်ခွန်း ရှိပါတယ်။
“ကမ္ဘာပေါ်မှာ အကောင်းဆုံးနဲ့ အလှပဆုံးအရာတွေကို မမြင်နိုင်၊ မထိတွေ့နိုင်ပါဘူး။ အဲဒါတွေကို နှလုံးသားနဲ့ပဲ ခံစားရမှာဖြစ်ပါတယ်။”

သူမရဲ့ အမြင်အာရုံတွေ ကွယ်ပျောက်ခဲ့ပေမဲ့၊ သူမ ချန်ထားခဲ့တဲ့ ဘဝသင်ခန်းစာတွေကတော့ ကမ္ဘာကြီးကို ယနေ့တိုင် အလင်းပြနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။