ယနေ့ခေတ်မှာ Social Media ဟာ လူတွေရဲ့နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ မဖြစ်မနေ ပါဝင်နေတဲ့ အရာတစ်ခု ဖြစ်လာပါပြီ။ Facebook, Instagram, TikTok စတဲ့ platform တွေက လူတွေကို သတင်းအချက်အလက်တွေ၊ ဖျော်ဖြေရေးတွေ၊ ဆက်သွယ်ရေးတွေ ပေးနိုင်ပေမယ့် တစ်ဖက်မှာတော့ စိတ်ကျန်းမာရေး (Mental Health) အပေါ် သက်ရောက်မှုတွေရှိနိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် Social Media က စိတ်ကျန်းမာရေးကို ဘယ်လို သက်ရောက်စေတတ်လဲဆိုတာကို လေ့လာကြည့်ရအောင်။

၁။ အခြားသူများနဲ့ မလိုအပ်တဲ့ နှိုင်းယှဉ်မှုများ ဖြစ်လာခြင်း

Social Media မှာ လူတွေတင်တဲ့ ပုံတွေ၊ အောင်မြင်မှုတွေ၊ ပျော်ရွှင်နေတဲ့ moment တွေကို မကြာခဏ မြင်ရပါတယ်။
ဒါကြောင့် တချို့လူတွေက မိမိဘဝကို အခြားသူများနဲ့ နှိုင်းယှဉ်လာတတ်ပါတယ်။

ဥပမာ

• “သူက အောင်မြင်နေပြီ၊ ငါက မအောင်မြင်သေးဘူး”

• “သူ့ဘဝက ပျော်စရာကောင်းတယ်၊ ငါ့ဘဝက မကောင်းဘူး”

ဒီလိုအတွေးတွေက စိတ်ဖိစီးမှု နဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မကျေနပ်မှုတွေ ဖြစ်လာစေနိုင်ပါတယ်။

၂။ စိတ်ဖိစီးမှု (Stress) တိုးလာခြင်း

Social Media ကို အချိန်အကြာကြီး အသုံးပြုခြင်းကြောင့် စိတ်ဖိစီးမှု တိုးလာနိုင်ပါတယ်။

အကြောင်းအရင်းတွေကတော့

• Negative news တွေ များစွာမြင်ရခြင်း

• Comment တွေကနေ ဝေဖန်ခံရခြင်း

• Online conflict တွေကြုံရခြင်း

ဒီအရာတွေက လူတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်အခြေအနေကို မသိမသာ ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

၃။ အိပ်စက်မှု အရည်အသွေး လျော့နည်းခြင်း

ညအချိန်မှာ ဖုန်းသုံးပြီး Social Media scroll လုပ်နေခြင်းဟာ အိပ်စက်မှုကို ထိခိုက်စေတတ်ပါတယ်။

• ဖုန်းရဲ့ အလင်းရောင် (Blue light)

• စိတ်ကို လှုပ်ရှားစေတဲ့ content များ

ဒီအရာတွေကြောင့် အိပ်မပျော်ခြင်း၊ အိပ်ရေးမဝခြင်းတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
အချိန်ကြာလာတဲ့အခါ စိတ်ပင်ပန်းမှု၊ စိတ်ဓာတ်ကျမှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

၄။ လူမှုဆက်ဆံရေး အမှန်တကယ် လျော့နည်းလာခြင်း

Social Media မှာ Online interaction များလာပေမယ့် တကယ့်အပြင်မှာ လူတွေ နဲ့ တွေ့ဆုံဆက်ဆံမှုတွေ လျော့နည်းလာနိုင်ပါတယ်။

တချို့လူတွေက

• တစ်ယောက်တည်းနေချင်လာခြင်း

• အပြင်ထွက်ဆက်ဆံမှု လျော့နည်းခြင်း

လိုမျိုး ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ဒါက အထီးကျန်မှု (Loneliness) ကို တိုးလာစေနိုင်ပါတယ်။

၅။ ကောင်းသော သက်ရောက်မှုများလည်း ရှိနိုင်ခြင်း

Social Media ဟာ အမြဲတမ်း မကောင်းဘူးလို့တော့ မဆိုလိုပါဘူး။
အသုံးပြုတဲ့ ပုံစံပေါ်မူတည်ပြီး ကောင်းတဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေလည်း ရှိပါတယ်။

ဥပမာ

• မိတ်ဆွေများနဲ့ ဆက်သွယ်ရလွယ်ခြင်း

• အသိပညာအသစ်တွေ ရရှိခြင်း

• စိတ်အားပေးမှု (Motivation) ရရှိခြင်း

ဆိုလိုတာက Social Media ကို သင့်တော်တဲ့အတိုင်း အသုံးပြုရင် အကျိုးရှိနိုင်ပါတယ်။

Social Media ဟာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်ပေမယ့် အရေးကြီးဆုံးကတော့ အသုံးပြုတဲ့ ပုံစံပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အချိန်ကို ထိန်းချုပ်ပြီး အသုံးပြုနိုင်မယ်၊ အကျိုးရှိတဲ့ content တွေကိုသာ ရွေးချယ်ကြည့်ရှုနိုင်မယ်ဆိုရင် Social Media ဟာ စိတ်ဖိစီးမှု ဖြစ်စေတဲ့ အရာမဟုတ်ဘဲ လူတွေဘဝကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေနိုင်တဲ့ နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။