Mosh Pit ဆိုတာ ဘာလဲ?

ဂီတဖျော်ဖြေပွဲတွေ၊ အထူးသဖြင့် Rock၊ Metal နဲ့ EDM (Electronic Dance Music) ပွဲတွေမှာ သီချင်းစည်းချက်အရှိန်ပြင်းလာတာနဲ့အမျှ ပရိသတ်တွေ ဝိုင်းအလယ်မှာ နေရာလွတ်ကြီးတစ်ခု ဖန်တီးလိုက်ပြီး၊ သီချင်းအကြမ်းဆုံးအပိုင်းရောက်တာနဲ့ အချင်းချင်း တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် တိုးဝှေ့၊ တွန်းတိုက်ပြီး ခုန်ပေါက်ကခုန်ကြတဲ့ မြင်ကွင်းကို သင်မြင်ဖူးပါလိမ့်မယ်။

ပြင်ပကကြည့်ရင်တော့ ရုန်းရင်းဆန်ခတ်ဖြစ်ပြီး ရန်ပွဲတစ်ခုလို ထင်မှတ်မှားစရာ ရှိပေမဲ့၊ တကယ်တော့ ဒါဟာ ဂီတလောကရဲ့ စွမ်းအင်အပြည့်ဆုံးနဲ့ စိတ်လှုပ်ရှားစရာအကောင်းဆုံး ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါ ကခုန်မှုကို “Moshing” လို့ ခေါ်ပြီး အဲဒီလို ကခုန်ကြတဲ့ လူအုပ်ကြီးဇုန်ကိုတော့ “Mosh Pit” လို့ ခေါ်ပါတယ်။

ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ ကြည့်ရတာ ကြမ်းတမ်းပေမဲ့ ဆွဲဆောင်မှုအပြည့်ရှိတဲ့ Mosh Pit ယဉ်ကျေးမှု ဘယ်လိုစတင်ခဲ့လဲ၊ ဘာကြောင့် လူတွေ ဒီလောက်ရူးသွပ်ကြလဲနဲ့ သူတို့ကြားထဲက မမြင်ရတဲ့ စည်းကမ်းတွေအကြောင်းကို ဗဟုသုတအဖြစ် အသေးစိတ် ဝေမျှပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Mosh Pit ရဲ့ သမိုင်းဦးမြစ်ဖျား (ဘယ်လိုစတင်ခဲ့တာလဲ)

Mosh Pit ရဲ့ အစကို ပြန်ကောက်ရရင် ၁၉၇၀ ခုနှစ်များနှောင်းပိုင်းနဲ့ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များအစောပိုင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု (အထူးသဖြင့် Los Angeles, Washington D.C.) က Hardcore Punk ဂီတလှုပ်ရှားမှုဆီကို ရောက်ရှိသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီခေတ်က Punk ဂီတဟာ ရိုးရာစည်းကမ်းတွေကို တော်လှန်တဲ့၊ ဒေါသနဲ့ စွမ်းအင်တွေကို ပေါက်ကွဲစေတဲ့ ဂီတအမျိုးအစားဖြစ်တာကြောင့် ပရိသတ်တွေဟာ သာမန်အတိုင်း ငြိမ်ငြိမ်လေးရပ်ကြည့်နေဖို့ မဖြစ်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။ အစောပိုင်းမှာ ဒီလိုကြမ်းတမ်းတဲ့ ကခုန်မှုကို “Slamdancing” လို့ ခေါ်ခဲ့ကြပါတယ်။

စိတ်ဝင်စားစရာအချက် – “Mosh” ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ ဘယ်ကလာတာလဲ?

Hardcore Punk တီးဝိုင်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Bad Brains ရဲ့ အဆိုတော် HR ဟာ ပွဲတွေမှာ ပရိသတ်တွေကို “Mash it up” (ကြိတ်ခြေပစ်လိုက်စမ်း) လို့ အော်ဟစ်လှုံ့ဆော်လေ့ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့ရဲ့ ဂျမေကာလေသံ (Jamaican accent) ကြောင့် “Mash” ကနေ “Mosh” လို့ ကြားရရာကနေ ဒီစကားလုံးဟာ ဂီတလောကရဲ့ ဝေါဟာရအသစ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

၁၉၈၀ ခုနှစ်တွေရဲ့ အလယ်ပိုင်းမှာတော့ Thrash Metal တီးဝိုင်းတွေဖြစ်တဲ့ Anthrax, Slayer နဲ့ Metallica တို့ကြောင့် Moshing ဟာ Punk နယ်ပယ်တင်မကဘဲ Metal နယ်ပယ်အထိပါ ကျယ်ပြန့်စွာ ကူးစက်သွားခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးက ဖျော်ဖြေပွဲတွေရဲ့ အမှတ်အသားတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

ကြည့်ရတာ ရန်ဖြစ်နေသလိုပဲ… ဘာလို့ ဒီလိုကကြတာလဲ?

အပြင်ကကြည့်တဲ့သူတစ်ယောက်အတွက် Mosh Pit ဟာ နာကျင်စရာကောင်းပြီး အန္တရာယ်များတဲ့ အပြုအမူလို့ မြင်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အထဲမှာ ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ဆင်နွှဲနေတဲ့သူတွေအတွက်တော့ အဓိပ္ပာယ်တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။

စွမ်းအင်နဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို ထွက်ပေါက်ပေးခြင်း (Catharsis): လူငယ်တွေဟာ နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ မွန်းကျပ်မှုတွေ၊ ဒေါသတွေနဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို ဒီလိုခန္ဓာကိုယ်ချင်း ထိတွေ့တွန်းတိုက်ပြီး အားရပါးရ အော်ဟစ်ကခုန်ခြင်းအားဖြင့် လွှတ်ချပစ်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ ကြမ်းတမ်းတဲ့ ပုံစံရှိပေမဲ့ စိတ်ပညာအရ စိတ်သက်သာရာရစေတဲ့ ထွက်ပေါက် (Healthy Outlet) တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
စည်းလုံးညီညွတ်မှု ခံစားချက် (Unity & Connection): စိမ်းသက်တဲ့လူတွေ အချင်းချင်း တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် ပွတ်တိုက်တွန်းထိုးနေကြပေမဲ့၊ အားလုံးဟာ တူညီတဲ့ ဂီတကို ရူးသွပ်တဲ့ စိတ်တစ်ခုတည်းနဲ့ ဆက်နွှယ်နေကြတာဖြစ်လို့ အချင်းချင်းကြားမှာ ထူးဆန်းတဲ့ ရင်းနှီးမှုနဲ့ စည်းလုံးမှုကို ခံစားရစေပါတယ်။

Mosh Pit ရဲ့ မမြင်ရတဲ့ စည်းကမ်းချက်များနှင့် လူသားဆန်မှု (The Code of the Pit)

Mosh Pit တစ်ခုရဲ့ အလှပဆုံးအချက်ကတော့ မြင်ရတာ ရုန်းရင်းဆန်ခတ်ဖြစ်နေပေမဲ့၊ အထဲမှာ ပါဝင်သူတိုင်း လေးစားလိုက်နာကြတဲ့ “မမြင်ရတဲ့ စည်းကမ်းချက်တွေ (Unwritten Rules)” ရှိနေတာပါပဲ။ ဒါကို ဂီတလောကမှာ Etiquette လို့ ခေါ်ပါတယ်။

၁။ လဲကျတဲ့သူရှိရင် ချက်ချင်းပြန်ထူပါ (Pick Anyone Up Who Falls)

ဒါဟာ Mosh Pit ရဲ့ အမြင့်မြတ်ဆုံးနဲ့ အရေးကြီးဆုံး ရွှေစည်းကမ်း ဖြစ်ပါတယ်။ လူအုပ်ကြီးထဲမှာ တစ်ယောက်ယောက် ခြေချော်လဲသွားတာနဲ့ ဘေးကလူတွေက ချက်ချင်းဆိုသလို ကခုန်တာကို ရပ်လိုက်ပြီး၊ လဲကျတဲ့သူကို တခြားလူတွေ တက်မနင်းမိအောင် ဝိုင်းကာကွယ်ပေးကာ ပြန်ထူပေးကြပါတယ်။

၂။ တမင်သက်သက် ထိခိုက်အောင် မလုပ်ရ (No Intentional Violence)

Moshing ဟာ တွန်းတိုက်တာဖြစ်ပေမဲ့ ရန်ဖြစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ တမင်သက်သက် တခြားသူမျက်နှာကို လက်သီးနဲ့ထိုးတာ၊ တံတောင်နဲ့တွက်တာ၊ ကန်တာမျိုးတွေကို ခွင့်မပြုပါဘူး။ အကယ်၍ တစ်ယောက်ယောက်က တမင်သက်သက် လာကြမ်းရင် တခြားသူတွေက ဝိုင်းဝန်းတားဆီးပြီး Pit ထဲကနေ မောင်းထုတ်လေ့ရှိပါတယ်။

၃။ ပစ္စည်းပျောက်ရင် ကူညီရှာပေးခြင်း

ကခုန်နေရင်း ဖုန်း၊ မျက်မှန်၊ သို့မဟုတ် ဖိနပ် ကျွတ်ကျသွားရင် ဘေးကလူတွေက မြင်တာနဲ့ ကောက်ယူပြီး အပေါ်ကို မြှောက်ပြကာ ပိုင်ရှင်ကို လိုက်ရှာပေးတတ်ကြပါတယ်။

၄။ ပါဝင်ချင်စိတ်မရှိသူကို အတင်းမဆွဲသွင်းရ

Mosh Pit ထဲ မဝင်ဘဲ ဘေးကနေ ငြိမ်ငြိမ်လေး ကြည့်ချင်တဲ့သူတွေကို အတင်းဆွဲခေါ်တာမျိုး မလုပ်ရပါဘူး။ Pit ရဲ့ အစွန်အဖျားမှာ ရှိတဲ့လူတွေကတော့ Pit ထဲကလူတွေ အပြင်ဘက်ကို လွင့်မထွက်လာအောင် လုံခြုံရေးတံတိုင်းလိုမျိုး ပြန်တွန်းပို့ပေးတဲ့ တာဝန်ကို ယူကြပါတယ်။

Mosh Pit အမျိုးအစားများ

ဂီတအမျိုးအစားနဲ့ ပွဲအလိုက် Mosh Pit ပုံစံတွေလည်း ကွဲပြားပါသေးတယ်။

The Traditional Circle Pit: လူအုပ်ကြီးက အလယ်မှာ ကွင်းအဝိုင်းကြီးလုပ်ပြီး စည်းချက်အတိုင်း တစ်ဖက်တည်းကို အဝိုင်းလိုက် ပြေးလွှားကခုန်တဲ့ ပုံစံဖြစ်ပါတယ်။

The Wall of Death (သေမင်းတံတိုင်း): ဒါကတော့ အကြမ်းဆုံးပုံစံဖြစ်ပြီး၊ အဆိုတော်က ပရိသတ်ကို ဘယ်ညာ နှစ်ခြမ်း ခွဲလိုက်ပါတယ်။ သီချင်းရဲ့ အရှိန်အပြင်းဆုံး Breakdown အပိုင်းရောက်တာနဲ့ နှစ်ဖက်စလုံးက လူတွေဟာ စစ်တိုက်သလိုမျိုး အလယ်တည့်တည့်ဆီကို အားကုန်ပြေးဝင်ပြီး တိုးဝှေ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
Hardcore Dancing / Moshing: လက်သီးတွေ၊ ခြေထောက်တွေကို လေထဲမှာ ယမ်းခါပြီး ကခုန်တဲ့ပုံစံမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။

Mosh Pit ဆိုတာ အပြင်ပန်းကြည့်ရင် ရိုင်းစိုင်းကြမ်းတမ်းတဲ့ ပုံစံလို့ ထင်ရပေမဲ့၊ တကယ်တော့ စည်းကမ်းရှိမှု၊ အပြန်အလှန်စာနာမှုနဲ့ ဂီတအပေါ် ရူးသွပ်မှုတွေ ပေါင်းစပ်နေတဲ့ ထူးခြားတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ရန်ငြိုးမရှိဘဲ၊ ပျော်ရွှင်မှုအတွက် ခန္ဓာကိုယ်ချင်း အားကိုးတကြီး တိုးဝှေ့ကခုန်ကြတဲ့ ဒီဓလေ့ဟာ ကမ္ဘာ့ဂီတဖျော်ဖြေပွဲသမိုင်းမှာ ဘယ်တော့မှ ပျောက်ပျက်မသွားမယ့် အဖိုးတန် အမှတ်အသားတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။